Winnaar Mensenrechtentulp 2008: Justine Masika
Justine Masika Bihamba uit Goma in Congo kreeg de Mensenrechtentulp 2008. Masika leidt een organisatie die de ongebreidelde verkrachtingen bestrijdt waaraan vrouwen blootstaan in het gewapend conflict in het oosten van Congo.
”Ik hoop dat de prijs bescherming biedt aan deze moedige vrouw, haar familie en haar medewerkers”, aldus minister Verhagen (Buitenlandse Zaken). “Ik heb het grootst mogelijke respect voor haar inzet. Zelfs bedreigingen en directe aanvallen op haar en haar familie weerhouden haar er niet van door te gaan…”
Masika’s organisatie, Samenwerkingsverband Vrouwen voor Slachtoffers van Seksueel Geweld, is sinds 2002 actief en heeft sindsdien aan duizenden verkrachte vrouwen medische en psychologische ondersteuning geboden. De organisatie geeft ook voorlichting over het onderwerp, met name om tegen te gaan dat de vrouwen door familie en gemeenschap worden verstoten. Bovendien verzamelt de organisatie informatie over de verkrachtingen en probeert de daders nationaal en internationaal voor de rechter te krijgen.
In september 2007 werd Masika’s huis overvallen door militairen. Zij was zelf niet thuis, maar haar twee oudste dochters werden mishandeld. Sindsdien leven die in het buitenland. Omdat haar medewerkers informatie doorgeven over verkrachtingen, zijn zij tijdens de recente gevechten door oprukkende troepen opgepakt, gemarteld en verjaagd.
Justine Masika Bihamba begon in 1990, toen zij werkte voor de Unie van Plattelandsvrouwen van Noord-Kivu, als mensenrechtenactiviste voor vrouwen. Daar informeerde zij vrouwen over hun rechten en hoe zij daarvoor konden opkomen. In 2002 was Masika betrokken bij een onderzoek naar seksueel geweld tegen vrouwen in vluchtelingenkampen. Zij raakte er steeds meer van overtuigd dat er iets moest worden gedaan voor deze vrouwen; vrouwen voor wie geen enkele opvang of zorg bestond.
Masika stond ook aan de wieg van Congolese wetgeving op kracht waarvan seksueel geweld in 2006 expliciet strafbaar werd gesteld. Deze wetgeving kwam tot stand dankzij de langdurige en vasthoudende lobby van vrouwelijke activisten zoals Justine Masika.
